Tư vấn
Khi nào cần “flushing/cleaning system” cho hố bơm (vòi xả, xả rửa tự động)
Trong vận hành trạm bơm nước thải, hố bơm (wet well/sump) thường là nơi “tích tụ” mọi vấn đề khó chịu nhất: cặn lắng, rác mềm, mỡ bám, bùn bám thành, mùi, khí H₂S, bọt, thậm chí kẹt phao và nghẹt cửa hút. Nhiều công trình ban đầu chạy ổn, nhưng sau vài tháng bắt đầu xuất hiện hiện tượng bơm chạy lâu hơn, lưu lượng giảm, mực nước lên nhanh bất thường, mùi nặng, hoặc phải gọi vệ sinh hố bơm ngày càng thường xuyên. Lúc đó, câu hỏi hay gặp là: có cần lắp hệ flushing/cleaning system không?
“Flushing/cleaning system” cho hố bơm có thể hiểu đơn giản là hệ xả rửa cưỡng bức bằng nước (vòi xả, đầu phun, đường hồi xả, ống rửa thành hố), đôi khi kết hợp khuấy trộn/đảo dòng, nhằm:
- Tạo dòng quét đáy để kéo cặn ra khỏi vùng chết.
- Rửa thành hố, giảm bám mỡ/bùn, giảm mùi và giảm sinh khí độc.
- Ngăn đóng “mảng bám” gây kẹt phao/cảm biến mức.
- Giảm tần suất hút bùn thủ công, giảm thời gian dừng trạm.
- Hạn chế kẹt rác tại cửa hút, đặc biệt với trạm dùng bơm chìm.
Điều quan trọng là: không phải hố bơm nào cũng cần hệ xả rửa tự động, nhưng có những trường hợp nếu không có flushing/cleaning system thì chi phí vận hành sẽ tăng dần theo thời gian (và thường tăng rất nhanh), nhất là khi công trình có tầng hầm, bếp nhà hàng, lưu lượng đến theo đợt, hoặc nước thải chứa nhiều mỡ – rác mềm – cát.
Trong bài viết này, bạn sẽ thấy rõ: khi nào nên lắp ngay từ thiết kế, khi nào chỉ cần rửa định kỳ thủ công, và khi nào flushing/cleaning system trở thành “bắt buộc” nếu muốn trạm ổn định lâu dài. Các ví dụ sẽ được minh họa bằng các cấu hình thường gặp với bơm chìm nước thải Pentax và bơm chìm nước thải Ebara, cũng như các tình huống vận hành quanh các nhóm thiết bị như máy bơm Pentax DP, máy bơm Pentax DX, máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DG, máy bơm Pentax DH, máy bơm Pentax DM, máy bơm Pentax DC và máy bơm nước Pentax DTRT.
1) Flushing/cleaning system cho hố bơm là gì?
Một hệ flushing/cleaning system có thể rất đơn giản hoặc khá “bài bản”, tùy quy mô trạm và loại nước thải:
1.1 Rửa thủ công bằng vòi xả (manual wash-down)
- Có điểm cấp nước, vòi/họng nước, ống mềm.
- Nhân sự mở nắp hố, xả rửa thành – đáy theo định kỳ.
- Phù hợp trạm nhỏ, tải nhẹ, ít mỡ, ít cặn.
1.2 Vòi phun cố định rửa thành hố (fixed wall wash)
- Lắp các đầu phun (nozzle) trên thành hố, phủ theo vùng bám bẩn.
- Có thể xả theo lịch (timer) hoặc xả khi bơm chạy/dừng.
- Mục tiêu chính: giảm bám mỡ/bùn, hạn chế mùi, hạn chế kẹt phao.
1.3 Hệ xả rửa đáy – tạo dòng quét (floor scouring / flush)
- Đầu phun đặt hướng tạo “dòng quét” ở đáy, phá vùng chết.
- Có thể dùng nước sạch, nước tái sử dụng, hoặc dùng chính nước xả (đường hồi) để tạo tia.
- Mục tiêu chính: giảm lắng cặn, tránh tạo “gò bùn” và tránh rác đọng quanh cửa hút.
1.4 Đường hồi từ ống xả (discharge recirculation flushing)
- Lấy một phần lưu lượng từ đường ống xả (sau bơm) hồi về hố qua đầu phun.
- Dùng chính năng lượng bơm để rửa hố, không cần bơm rửa riêng.
- Hay dùng ở trạm có bơm chạy thường xuyên và có áp xả đủ.
1.5 Khuấy trộn/đảo dòng (mixing) kết hợp xả rửa
- Có thể dùng jet-mixer, air-scour (sục khí), hoặc dòng tia nước để tạo xoáy kiểm soát nhằm ngăn lắng.
- Thường gặp ở hố lớn, nước thải có cát/bùn hoặc lưu lượng đến thất thường.
Trong thực tế, các trạm nhỏ dùng máy bơm Pentax DP hoặc máy bơm Pentax DX thường bắt đầu bằng rửa thủ công. Nhưng khi tần suất vệ sinh tăng (đặc biệt ở tầng hầm hoặc bếp nhà hàng), giải pháp chuyển sang vòi phun cố định hoặc đường hồi xả thường mang lại hiệu quả rõ rệt.
2) Vì sao hố bơm “bẩn dần” theo thời gian?
Nếu bạn từng thấy một hố bơm ban đầu sạch, sau 3–6 tháng xuất hiện lớp bùn đen bám thành, mảng mỡ vàng nâu, rác lơ lửng và đáy có gò cặn, thì đó là kết quả của 5 cơ chế chính:
2.1 Lưu lượng đến theo đợt → thời gian lưu dài → lắng cặn
Nước thải trong công trình thường đến theo “xung”: sáng – trưa – tối; hoặc theo ca sản xuất. Khi thời gian lưu dài, cát và hạt nặng lắng xuống đáy, tạo gò bùn. Vùng đáy quanh cửa hút trở thành nơi rác “đậu”.
2.2 Hình học hố tạo vùng chết
Hố rộng nhưng nông, đáy phẳng, điểm vào không tạo dòng quét… sẽ hình thành vùng nước “đứng”. Cặn lắng nhanh, bám thành mạnh. Hố càng có nhiều góc chết, càng nhanh bẩn.
2.3 Mỡ và FOG (fat–oil–grease) bám thành
Nước thải bếp, nhà hàng, căn tin, khu chế biến… chứa mỡ. Mỡ bám thành tạo màng, sau đó bùn bám lên mỡ tạo lớp dày, sinh mùi và dễ làm kẹt phao.
2.4 Rác mềm/xơ sợi quấn và tạo “tổ”
Giẻ lau, tóc, xơ vải… dễ tạo “tổ” quanh cánh bơm hoặc ngay tại cửa hút. Dù dùng bơm cánh xoáy hay cánh hở, nếu hố bẩn và rác tích tụ, nguy cơ quấn tăng dần. Với các bài toán rác mềm nặng, nhiều trạm lựa chọn bơm cánh cắt như Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G hoặc các cấu hình thuộc Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 1000 để giảm kẹt, nhưng nếu hố lắng cặn và bám mỡ nhiều, ngay cả bơm cánh cắt cũng sẽ “mệt”.
2.5 Khí và mùi tích tụ do bám bẩn
Bùn bám và mỡ tạo điều kiện yếm khí, sinh H₂S. Khi có bọt và khí, cảm biến mức (đặc biệt kiểu phao) dễ hoạt động sai, bơm chạy bất thường, và mùi bốc mạnh khi mở nắp.
Flushing/cleaning system tồn tại để “đánh” vào các cơ chế này: rửa thành giảm bám mỡ, quét đáy giảm lắng cặn, tạo dòng cuốn rác về vùng hút đúng thời điểm, và giữ cảm biến sạch.
3) Dấu hiệu nhận biết hố bơm đã “đến lúc” cần flushing/cleaning system
Nếu bạn đang phân vân có nên đầu tư hay không, hãy đối chiếu các dấu hiệu dưới đây. Chỉ cần gặp 2–3 dấu hiệu, flushing/cleaning system thường đáng cân nhắc nghiêm túc; gặp 4–5 dấu hiệu, gần như chắc chắn bạn sẽ tiết kiệm chi phí vận hành nếu lắp.
3.1 Tần suất hút bùn/vệ sinh tăng nhanh theo tháng
Ví dụ: ban đầu 6 tháng mới vệ sinh một lần, sau đó 3 tháng/lần, rồi 1 tháng/lần. Đây là dấu hiệu hố đang tích cặn theo cấp số nhân.
3.2 Bơm chạy lâu hơn nhưng mực nước xuống chậm
Bơm vẫn chạy, không báo lỗi điện, nhưng thời gian xả dài hơn trước. Nguyên nhân thường là cửa hút bị che bởi cặn/rác hoặc cánh bơm bị bám.
3.3 Phao/cảm biến mức hay “dở chứng”
- Phao kẹt do mảng bám.
- Cảm biến thủy tĩnh bị bám bùn.
- Siêu âm bị bọt làm nhiễu.
Nếu tình trạng lặp lại, rửa hố và giữ sạch cảm biến là ưu tiên.
3.4 Mùi nặng bốc ra khu vực xung quanh
Mùi tăng mạnh thường đi kèm bùn bám và mỡ bám. Rửa thành hố bằng đầu phun cố định giúp giảm nhanh tình trạng này.
3.5 Có “gò cặn” nhìn thấy ở đáy, hoặc lớp bùn dày quanh bơm
Với trạm dùng bơm chìm, bạn sẽ thấy bơm như bị “chôn chân” trong bùn. Đây là tín hiệu rõ ràng hố cần cơ chế quét đáy.
3.6 Trạm có nước thải bếp/FOG nhưng không có giải pháp vệ sinh chủ động
Nếu bếp hoạt động liên tục, lớp bám sẽ hình thành rất nhanh. Trong các hệ có bơm chìm nước thải Pentax hay bơm chìm nước thải Ebara, mỡ là “kẻ thù” của cả cảm biến lẫn cửa hút.
3.7 Trạm có lưu lượng đến thấp, chạy ít, nhưng lại hay bẩn
Nghe có vẻ ngược đời, nhưng đúng: lưu lượng thấp → thời gian lưu dài → lắng và bám mạnh. Đây là nhóm trạm rất “hợp” với xả rửa tự động.
4) Những trường hợp gần như “bắt buộc” phải có flushing/cleaning system
4.1 Hố bơm có nước thải bếp, nhà hàng, căn tin (FOG cao)
Nếu có bếp công nghiệp, nhà hàng, khu chế biến, mỡ sẽ bám thành và tạo mảng. Dù dùng máy bơm Pentax DP cho trạm nhỏ hay dùng máy bơm Pentax DH/máy bơm Pentax DG cho tải nặng hơn, mỡ vẫn bám hố và làm sai cảm biến. Khi đó, hệ rửa thành hố (fixed wall wash) gần như là “cứu cánh” để giảm bám.
4.2 Hố bơm tầng hầm có WC công cộng (rác mềm cao)
WC công cộng có rủi ro xả giấy nhiều, khăn giấy, vật lạ. Bơm cánh cắt như Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G hoặc nhóm Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 300/400/550/750 giúp giảm kẹt, nhưng nếu rác tích trong hố và tạo “tổ” quanh bơm, sự cố vẫn sẽ xuất hiện. Flushing đáy để gom rác về đúng vị trí, giảm rác “đậu” trong vùng chết, là phần rất đáng giá.
4.3 Hố bơm có cát/bùn (mài mòn + lắng nhanh)
Cát làm lắng và mài. Nếu hố thường xuyên có cát (nước mưa lẫn bùn, nước rửa sàn có cát, khu công nghiệp…), flushing đáy để kéo cát ra khỏi hố giúp giảm mài mòn và giảm việc “đào bùn”. Các trạm dùng nhóm máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DG hoặc máy bơm Pentax DH thường gặp bối cảnh nước thải nặng hơn; lúc này xả rửa đáy càng có ý nghĩa.
4.4 Hố bơm có lưu lượng đến thất thường, thời gian lưu dài
Hố nhận nước theo đợt, có lúc đầy, có lúc gần như đứng yên. Đây là môi trường lý tưởng để lắng và bám. Flushing theo lịch (kể cả khi bơm không chạy) giúp “reset” điều kiện hố.
4.5 Hố bơm có nhiều cảm biến mức và yêu cầu vận hành ổn định
Nếu trạm có yêu cầu cảnh báo mức cao, điều khiển luân phiên 2 bơm, giám sát từ xa… thì cảm biến mức phải ổn định. Hố bẩn làm cảm biến sai, gây rủi ro ngập. Khi đó, rửa thành và rửa vùng đặt cảm biến là giải pháp phòng sự cố.
5) Những trường hợp có thể chưa cần flushing/cleaning system ngay
Không phải lúc nào cũng cần đầu tư xả rửa tự động. Một số trường hợp có thể bắt đầu bằng giải pháp nhẹ hơn:
5.1 Hố nhỏ, nước thải “hiền”, vận hành thường xuyên
Nếu trạm chạy đều, lưu lượng đến khá ổn định, ít mỡ, ít cát, ít rác mềm, thì dòng chảy tự thân đã đủ kéo cặn đi. Trạm kiểu này đôi khi chỉ cần vệ sinh theo quý hoặc nửa năm.
5.2 Hố có hình học tốt, điểm vào tạo dòng quét hiệu quả
Nhiều hố được thiết kế đẹp: đáy dốc, điểm vào định hướng tốt, gần như không có vùng chết. Khi đó, chỉ cần kiểm tra định kỳ.
5.3 Có thể bố trí quy trình vệ sinh thủ công an toàn, chi phí thấp
Nếu có nhân sự vận hành trực tại chỗ, có thiết bị an toàn, và việc rửa không ảnh hưởng môi trường xung quanh, rửa thủ công có thể đủ ở giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, thực tế công trình thường “đổi trạng thái” sau một thời gian sử dụng: lượng mỡ tăng, rác tăng, thói quen xả thay đổi. Vì vậy, thiết kế sẵn cổng chờ để nâng cấp flushing sau này là một cách làm khôn ngoan.
6) Các kiểu flushing/cleaning system phổ biến và cách chọn
6.1 Vòi phun rửa thành hố (wall wash nozzles)
Khi phù hợp: hố bám mỡ, bùn bám thành, mùi tăng nhanh, phao hay kẹt do mảng bám.
Cách hoạt động: đầu phun bố trí quanh thành hố ở cao độ phù hợp, tạo tia phủ lên vùng bám. Xả theo chu kỳ ngắn (ví dụ vài chục giây đến vài phút) theo lịch hoặc theo sự kiện (sau khi bơm dừng).
Điểm cần chú ý:
- Nguồn nước phải đủ áp và có lọc rác nếu dùng nước tái sử dụng.
- Tránh phun trực tiếp làm bắn bẩn lên nắp hoặc khu vực thao tác.
- Có thể ưu tiên phun vào vùng hay bám nhất: quanh mức nước dao động và khu vực gần dòng vào.
6.2 Xả rửa đáy tạo dòng quét (floor flush/scour)
Khi phù hợp: hố có cát/bùn lắng, vùng chết, rác “đậu” quanh bơm, lưu lượng đến thất thường.
Cách hoạt động: đầu phun đặt hướng quét đáy, tạo dòng đẩy cặn về vùng hút hoặc hướng ra cửa xả (tùy thiết kế). Xả có thể thực hiện trước khi bơm chạy hoặc xen kẽ trong chu kỳ.
Điểm cần chú ý:
- Cần đủ lưu lượng tia để “nhấc” cặn khỏi đáy; tia yếu chỉ làm ướt bề mặt.
- Bố trí đầu phun sao cho không tạo vortex hút khí vào bơm.
6.3 Dùng đường hồi từ ống xả để xả rửa (recirculation)
Khi phù hợp: trạm có bơm chạy đủ thường xuyên và có áp xả đủ; muốn giảm thiết bị phụ.
Cách hoạt động: lấy một nhánh từ đường ống xả (có van điều tiết) đưa về hố qua đầu phun. Khi bơm chạy, một phần lưu lượng tạo tia rửa.
Điểm cần chú ý:
- Cần van một chiều và cấu hình chống hồi ngược không mong muốn.
- Phải tính để không làm giảm quá nhiều lưu lượng xả chính.
- Nếu trạm có 2 bơm luân phiên, phải đảm bảo nhánh hồi hoạt động ổn định với cả hai.
Các trạm dùng máy bơm Pentax DC hoặc các cấu hình bơm chìm nước thải Pentax ở mức vừa có thể rất hợp với giải pháp này vì tận dụng năng lượng sẵn có. Trong một số công trình, chủ đầu tư dùng máy bơm nước Ebara cho trạm tương tự cũng áp dụng nguyên lý hồi xả để giảm bám.
6.4 Xả rửa theo “đợt xả mạnh” (batch flushing)
Khi phù hợp: hố bẩn do thời gian lưu dài, cần một cú “quét” mạnh định kỳ.
Cách hoạt động: tích nước đến mức cao hơn, sau đó xả rửa mạnh trong thời gian ngắn để tạo dòng cuốn.
Điểm cần chú ý:
- Phải đảm bảo không vượt quá mực an toàn gây tràn hoặc tăng mùi.
- Cần kiểm soát cảnh báo mức cao và logic vận hành.
6.5 Kết hợp khuấy trộn (mixing/air scour)
- Khi phù hợp: hố lớn, cặn nhiều, nước thải nặng, cần hạn chế lắng liên tục.
- Cách hoạt động: tạo dòng xoáy kiểm soát để giữ hạt rắn lơ lửng, giảm lắng. Có thể dùng tia nước hoặc sục khí.
Điểm cần chú ý:
- Phức tạp hơn, chi phí cao hơn.
- Cần đánh giá mùi và khí phát sinh nếu sục khí.
7) Tiêu chí thiết kế để flushing/cleaning system hiệu quả (và không gây tác dụng ngược)
7.1 Chọn mục tiêu chính: rửa thành hay quét đáy?
Nhiều hệ lắp vòi phun nhưng chỉ “xịt cho có”, không giải quyết đúng vấn đề. Nếu vấn đề là cát/bùn lắng đáy, rửa thành không giúp nhiều. Nếu vấn đề là mỡ bám, quét đáy mạnh đôi khi không đủ.
7.2 Chọn nguồn nước xả rửa
- Nước sạch: hiệu quả và ít tắc nozzle, nhưng cần tính chi phí nước và chống tràn.
- Nước tái sử dụng (ví dụ nước xả): tiết kiệm, nhưng cần lọc để tránh tắc đầu phun.
- Đường hồi xả: tận dụng áp và lưu lượng của bơm, nhưng cần tính thủy lực cẩn thận.
7.3 Bố trí nozzle và hướng tia
- Tia phải đánh trúng vùng bám hoặc vùng lắng.
- Hướng tia phải tạo dòng quét, tránh tạo xoáy hút khí vào bơm.
- Với hố có bơm chìm, tránh phun trực diện vào cáp/phao gây rung hoặc gây quấn.
7.4 Lịch xả và “sự kiện kích hoạt”
- Xả theo timer (mỗi 6 giờ, mỗi ngày…).
- Xả theo chu kỳ bơm (sau khi bơm dừng, trước khi bơm chạy).
- Xả theo điều kiện (khi thời gian bơm chạy tăng bất thường, hoặc sau một số lần khởi động).
Một cách làm thực dụng là: xả ngắn nhưng đều, thay vì xả lâu một lần. Điều này giữ hố “không kịp bẩn”.
7.5 Chống trào và chống backflow
Bất kỳ hệ xả rửa nào cũng phải tính chuyện nước “đi ngược” hoặc gây dâng mực không kiểm soát. Van một chiều, van khóa, và logic điều khiển an toàn là phần bắt buộc.
7.6 Tránh tạo “bọt và khí” làm sai cảm biến
Một số kiểu xả mạnh có thể tạo bọt, đặc biệt với nước thải có xà phòng. Nếu trạm dùng cảm biến siêu âm, bọt làm sai số. Khi đó cần đặt vị trí cảm biến phù hợp hoặc chọn loại cảm biến chịu bọt tốt hơn, đồng thời điều chỉnh chế độ xả để giảm tạo bọt.
8) Flushing/cleaning system giúp gì cho tuổi thọ bơm?
Đây là câu hỏi cốt lõi, vì nhiều người nghĩ xả rửa chỉ để “giảm mùi”. Thực tế, hiệu quả lớn nhất thường nằm ở bảo vệ bơm và bảo vệ cảm biến.
8.1 Giảm bám cặn lên cánh và thân bơm
Khi bơm bị vùi trong bùn, khe hở thủy lực thay đổi, lưu lượng giảm, bơm nóng hơn. Với các trạm dùng Máy bơm chìm Pentax DMT410, Pentax DMT560, Pentax DMT750-4 hoặc các nhóm bơm chìm khác, tình trạng “chôn chân” làm tuổi thọ giảm nhanh. Xả rửa đáy giúp giảm hiện tượng này.
8.2 Giảm nguy cơ quấn rác và nghẹt cửa hút
Rác mềm nếu không “trôi” đi sẽ tích tụ quanh cửa hút. Flushing tạo dòng kéo rác vào vùng bơm đúng lúc bơm chạy mạnh, thay vì để rác đứng yên và quấn dần.
8.3 Giữ sạch phao/cảm biến mức
Đây là lợi ích thường bị đánh giá thấp. Phao kẹt là nguyên nhân số 1 của nhiều sự cố ngập tầng hầm. Flushing rửa thành và rửa vùng đặt phao giúp giảm kẹt rõ rệt.
8.4 Giảm mùi và khí ăn mòn
Mùi giảm cũng đồng nghĩa môi trường ăn mòn giảm. Nếu trạm có thiết bị kim loại, cáp, đầu nối… môi trường sạch hơn sẽ bền hơn.
9) Những ví dụ công trình và cách quyết định “có cần xả rửa tự động không?”
9.1 Tầng hầm chung cư/khách sạn có khu vệ sinh công cộng
- Nước thải có rác mềm, giấy, vật lạ.
- Hố thường nhỏ gọn, bơm chạy theo đợt.
- Hay dùng bơm chìm nước thải Pentax hoặc bơm chìm nước thải Ebara.
Trong nhóm cánh cắt, có thể gặp Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G hoặc Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 1000.
Trường hợp này thường nên có ít nhất xả rửa đáy định kỳ, và nếu mùi là vấn đề lớn, thêm rửa thành hố.
9.2 Trạm thoát sàn kỹ thuật (nước thải loãng, ít phân)
- Có cát nhỏ, bụi, rác nhỏ theo nước rửa sàn.
- Bơm chạy không đều, dễ lắng.
Thường gặp các cấu hình như Máy bơm chìm nước thải Pentax DP 40 G 0.25 HP – 220V hoặc các nhóm như máy bơm Pentax DP, máy bơm Pentax DX.
Trường hợp này, xả rửa đáy theo lịch (ngắn, đều) thường giúp giảm việc phải hút bùn.
9.3 Hố bơm nhà hàng/khu bếp
- Mỡ bám là vấn đề chính.
- Mùi và bọt thường đi kèm.
Dù dùng máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DH hay máy bơm Pentax DG, mỡ vẫn bám thành nếu không có giải pháp. Trường hợp này ưu tiên rửa thành hố và nên cân nhắc thêm giải pháp kiểm soát mỡ ở đầu nguồn nếu có điều kiện.
9.4 Hố bơm khu công nghiệp có cát/bùn
- Lắng nhanh, mài mòn nhanh.
- Hố lớn, tải thất thường.
Các cấu hình có thể gặp như Pentax DG 100/2G, Pentax DG 80/2G, Pentax DH 80 G, Pentax DH100G hoặc các nhóm tương đương, tùy bài toán. Trường hợp này thường cần quét đáy mạnh và thiết kế chống vùng chết; với hố lớn có thể cần kết hợp khuấy trộn.
9.5 Công trình có yêu cầu vận hành ổn định, giám sát rõ ràng
Nếu trạm có cảnh báo mức cao, vận hành luân phiên 2 bơm, hoặc tích hợp giám sát, thì giữ sạch cảm biến là rất quan trọng. Flushing/cleaning system không chỉ là “tiện nghi” mà là lớp giảm rủi ro.
10) Lắp mới hay cải tạo: làm sao để triển khai hiệu quả?
10.1 Nếu làm mới (thiết kế từ đầu)
- Chừa sẵn đường ống rửa, cổng chờ, mặt bích/ren cho nozzle.
- Chừa vị trí đặt van khóa, lọc rác và điểm xả cặn.
- Chọn cách kích hoạt xả rửa theo logic vận hành bơm.
Nếu trạm dự kiến dùng máy bơm Pentax DC hoặc các cấu hình thuộc bơm chìm nước thải Pentax, việc thiết kế sẵn đường hồi xả để flushing thường rất “đáng tiền” vì nâng cấp và cân chỉnh dễ.
10.2 Nếu cải tạo (trạm đang chạy và hay bẩn)
Cải tạo thường bắt đầu bằng 3 bước:
- Đánh giá thực trạng: bẩn ở đâu (đáy hay thành), cặn loại gì (cát hay bùn mỡ), cảm biến bị bám thế nào.
- Chọn giải pháp tối giản nhưng trúng vấn đề: rửa thành hoặc quét đáy.
- Lắp theo hướng dễ bảo trì: nozzle có thể tháo vệ sinh, có van khóa từng nhánh, có lọc nếu dùng nước không sạch.
Cải tạo trạm nhỏ thường chọn vòi phun rửa thành hoặc một nhánh hồi xả đơn giản. Cải tạo trạm lớn có thể chọn quét đáy kết hợp điều khiển theo chu kỳ.
11) Chi phí – lợi ích: khi nào flushing/cleaning system “lời” rõ rệt?
Flushing/cleaning system thường “lời” khi bạn đang trả tiền đều đặn cho những việc sau:
- Hút bùn định kỳ quá dày.
- Gọi thợ thông nghẹt/nhấc bơm lên vệ sinh thường xuyên.
- Thay phao/cảm biến vì bám bẩn/kẹt.
- Sự cố ngập do điều khiển mức sai hoặc bơm nghẹt.
- Mùi gây ảnh hưởng vận hành, phải xử lý môi trường.
Khi tần suất các sự kiện này tăng, chi phí vận hành thường vượt chi phí lắp flushing rất nhanh. Đặc biệt ở tầng hầm, chỉ một lần ngập nước thải có thể gây thiệt hại lớn hơn nhiều lần chi phí đầu tư hệ rửa.
12) Checklist quyết định nhanh: hố bơm của bạn có nên lắp xả rửa tự động không?
Nếu “Có” từ 4 mục trở lên, nên triển khai flushing/cleaning system:
- Hố có mỡ bếp/FOG hoặc mảng bám thành dày.
- Hố có cát/bùn lắng và phải hút bùn thường xuyên.
- Phao/cảm biến mức hay kẹt hoặc báo sai.
- Bơm chạy lâu hơn theo thời gian dù điện bình thường.
- Hố có mùi nặng, đặc biệt khi mở nắp.
- Nước thải đến theo đợt, thời gian lưu dài.
- Trạm phục vụ khu vực quan trọng (tầng hầm, khu đông người) cần giảm rủi ro ngập.
- Hố có rác mềm nhiều (giấy, tóc, giẻ lau) và hay quấn/đọng quanh bơm.
Trong các tình huống như vậy, việc kết hợp flushing với lựa chọn bơm phù hợp (ví dụ bơm cánh cắt như Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G hoặc nhóm Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 1000, hay các cấu hình theo đặc tính tải như máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DG, máy bơm Pentax DH, máy bơm Pentax DM, máy bơm Pentax DC) thường tạo ra hiệu quả “đúng bản chất”: giảm nghẹt, giảm lắng, giảm mùi và giữ hệ thống ổn định.
13) Kết luận
Flushing/cleaning system cho hố bơm không phải là “phụ kiện cho đẹp”, mà là giải pháp vận hành chủ động khi hố bơm có nguy cơ bẩn nhanh do mỡ, cát, rác mềm, thời gian lưu dài hoặc hình học hố bất lợi. Hệ này càng cần thiết khi trạm nằm ở tầng hầm, trạm phục vụ khu đông người, hoặc trạm mà sự cố ngập gây hậu quả lớn.
Điểm quan trọng nhất là chọn đúng loại xả rửa:
- Bám mỡ, bám thành, mùi nặng, kẹt phao: ưu tiên rửa thành hố.
- Lắng cát/bùn, vùng chết, rác đọng quanh bơm: ưu tiên quét đáy tạo dòng.
- Trạm có áp xả đủ và bơm chạy đều: cân nhắc hồi xả để rửa hố.
Dù bạn đang vận hành trạm với bơm chìm nước thải Pentax hay bơm chìm nước thải Ebara, hoặc đang dùng các cấu hình quen thuộc như máy bơm Pentax DP, máy bơm Pentax DX, máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DG, máy bơm Pentax DH, máy bơm Pentax DM, máy bơm Pentax DC, việc giữ hố bơm sạch và ổn định sẽ giúp bơm bền hơn, cảm biến chính xác hơn và giảm đáng kể rủi ro vận hành. Trong nhiều công trình, giải pháp xả rửa hợp lý còn tạo ra khác biệt rõ rệt về mùi, về số lần phải kéo bơm lên vệ sinh, và về sự ổn định của toàn bộ trạm bơm theo thời gian.
