Tư vấn
Tối ưu hồ sơ dự thầu: Chuyển đổi từ bơm chìm nước thải Trung Quốc sang bơm Châu Âu mà không đội chi phí quá cao
Trong thực tế đấu thầu xây dựng – cơ điện, có rất nhiều gói thầu “mặc định” dùng bơm chìm nước thải Trung Quốc để giữ giá cạnh tranh. Nhưng xu hướng vài năm gần đây thay đổi nhanh: chủ đầu tư ngày càng ưu tiên bơm chìm nước thải Châu Âu cho các dự án cao cấp, dự án có vận hành dài hạn (chung cư, khách sạn, cao ốc văn phòng, trung tâm thương mại, KCN…), hoặc các công trình bị “đau đầu” vì ngập tầng hầm, tắc bơm, cháy bơm, bảo trì dày đặc.
Vấn đề của nhà thầu là: chuyển sang bơm Châu Âu thì chi phí đầu vào tăng, và nếu “nâng cấp” không khéo, giá dự thầu dễ bị đội lên quá mức, mất tính cạnh tranh.
Bài viết này chia sẻ cách tối ưu hồ sơ dự thầu để chuyển đổi từ bơm chìm nước thải Trung Quốc sang bơm Châu Âu (điển hình là bơm chìm nước thải Pentax, bơm chìm nước thải Ebara) mà vẫn kiểm soát ngân sách: đúng kỹ thuật, dễ duyệt, ít rủi ro, và quan trọng nhất là không đội chi phí quá cao.
Đừng “đổi hãng” theo kiểu thay nhãn: hãy đổi theo chiến lược dự thầu
Nhiều nhà thầu mắc sai lầm kiểu “thấy hồ sơ yêu cầu Châu Âu → thay 1–2 dòng bơm sang hàng EU cho đủ điều kiện”, nhưng không thay đổi logic thiết kế, không chuẩn hóa danh mục, không tối ưu phụ kiện… Kết quả: giá tăng mạnh mà vẫn không chắc được duyệt.
Muốn chuyển đổi mà không đội chi phí, bạn phải nhìn việc “đổi bơm” như một bài toán chiến lược dự thầu, gồm 4 trục:
- Trục kỹ thuật: chọn đúng dòng bơm theo loại nước thải và Q–H thực tế, tránh over-spec.
- Trục thương mại: chuẩn hóa model, gom khối lượng để có giá tốt, đàm phán theo package.
- Trục hồ sơ: thể hiện được “tương đương kỹ thuật” + chứng từ xuất xứ, tránh bị trả hồ sơ.
- Trục vận hành/TCO: chứng minh tổng chi phí sở hữu thấp hơn (điện + bảo trì + downtime), biến “đắt hơn” thành “kinh tế hơn”.
Khi làm đúng, bạn có thể chuyển từ bơm Trung Quốc sang Châu Âu mà chỉ tăng chi phí một phần vừa phải, thậm chí nhiều hạng mục bù lại được nhờ tối ưu thiết kế và giá mua theo gói.
Hiểu đúng “đội chi phí” đến từ đâu khi lên bơm Châu Âu?
Trước khi tìm cách giảm chi phí, hãy bóc tách các nguồn làm chi phí tăng:
Tăng vì “đổi sai dòng” (over-spec)
Cực kỳ phổ biến: bơm Trung Quốc ở hố nhỏ dùng loại 0.75–1.1 kW, khi đổi sang EU lại chọn bơm 2.2 kW “cho chắc”. Kết quả đội giá, trong khi điểm làm việc Q–H không cần tới.
Tăng vì “đổi bơm nhưng không đổi phụ kiện đúng”
Bơm Châu Âu thường đi với các giải pháp lắp đặt chuẩn hơn như guide rail, base elbow, van một chiều chất lượng tốt, tủ điều khiển luân phiên… Nếu bạn thêm tất cả theo kiểu “full option” mà không phân cấp theo mức quan trọng từng hố bơm, giá sẽ phình.
Tăng vì danh mục model quá nhiều (không chuẩn hóa)
Một công trình có 20 hố bơm nhưng dùng 12 model khác nhau → giá mua lẻ cao, phụ tùng rối, không có lợi thế đàm phán.
Tăng vì hồ sơ yêu cầu chứng từ / xuất xứ
Nếu HSMT bắt CO/CQ, chứng từ xuất xứ Châu Âu, đôi khi thời gian giao hàng và điều kiện mua hàng làm chi phí logistics tăng. Nhưng phần này hoàn toàn có thể tối ưu nếu bạn chuẩn hóa và đặt theo gói.
Nguyên tắc vàng để chuyển đổi mà không “đội giá”: đúng Q–H, đúng loại cánh, đúng level
Muốn tối ưu dự thầu, bạn cần 3 nguyên tắc vàng:
Nguyên tắc 1: Chỉ đổi “đúng điểm làm việc”, không đổi “theo công suất”
Đừng lấy kW làm tiêu chuẩn. Tiêu chuẩn phải là điểm làm việc Q–H + khả năng xử lý hạt rắn + môi trường làm việc.
Nguyên tắc 2: Phân cấp hố bơm theo mức quan trọng (Tier 1–2–3)
- Tier 1: hố bơm chính tầng hầm, bể gom trung tâm, rủi ro ngập cao → bơm EU + N+1 + tủ chuẩn + phụ kiện chuẩn.
- Tier 2: hố bơm khu dịch vụ, cụm vệ sinh lớn → bơm EU + 1+1 hoặc 2 bơm luân phiên, phụ kiện vừa đủ.
- Tier 3: hố bơm nhỏ, phòng kỹ thuật phụ → bơm EU tối giản, tủ đơn giản, giảm option.
Nguyên tắc 3: “Đổi đúng dòng” theo loại nước thải
Với Pentax, bạn có một “bộ khung” rất rõ để chọn đúng dòng:
- máy bơm Pentax DP (hố nhỏ, nước thải nhẹ)
- máy bơm Pentax DX (nước thải sinh hoạt, rác nhỏ)
- máy bơm Pentax DB (bể gom chính vừa)
- máy bơm Pentax DG / máy bơm Pentax DH (cột áp cao / tải nặng)
- máy bơm Pentax DC (thoát nước hầm/nước mưa lẫn bẩn; họ DCT/DMT)
- máy bơm nước Pentax DTRT (cánh cắt cho rác mềm/giẻ ở bếp, F&B)
Với Ebara, bạn cũng làm tương tự theo nhóm ứng dụng (bơm chìm nước thải Ebara cho sinh hoạt, công nghiệp, grinder…).
Chiến lược “VE thông minh”: tăng chỗ cần tăng, giảm chỗ có thể giảm
Value Engineering (VE) trong bơm nước thải không phải cắt bớt chất lượng. VE đúng là đặt ngân sách đúng chỗ.
3 nơi “phải tăng” khi lên Châu Âu
- Trạm bơm chính: ưu tiên bơm Châu Âu, cấu hình N+1, tủ điều khiển luân phiên đầy đủ bảo vệ.
- Khu dễ tắc (F&B/bếp): ưu tiên grinder máy bơm nước Pentax DTRT hoặc tương đương; đừng tiết kiệm sai chỗ.
- Tuyến đẩy dài, cột áp cao: ưu tiên dòng phù hợp như máy bơm Pentax DG, máy bơm Pentax DH hoặc bơm chìm nước thải Ebara tương đương.
3 nơi “có thể giảm” mà không ảnh hưởng tiêu chuẩn
- Các hố nhỏ Tier 3: dùng model EU công suất vừa đủ, không gắn mọi option cao cấp.
- Ví dụ dùng Máy bơm chìm nước thải Pentax DP 40 G 0.25 HP – 220V cho hố nhỏ.
- Chuẩn hóa tủ điều khiển theo module: thay vì mỗi hố một kiểu, gom thành 2–3 mẫu tủ.
- Chuẩn hóa phụ kiện: dùng cùng chuẩn guide rail, cùng DN, cùng loại van một chiều cho một nhóm công suất.
Khi phân cấp đúng, tổng chi phí tăng do chuyển sang Châu Âu thường “mềm” hơn rất nhiều so với việc nâng đồng loạt mọi vị trí.
Chuẩn hóa danh mục model: “ít model hơn = giá tốt hơn” (cực hiệu quả khi dự thầu)
Đây là mẹo thương mại cực mạnh mà nhiều nhà thầu bỏ qua.
Vì sao ít model giúp giảm giá?
- Nhà cung cấp dễ chào giá tốt khi bạn mua số lượng lớn cùng model/nhóm model.
- Giảm phụ tùng dự phòng, giảm chi phí đào tạo vận hành.
- Bảng duyệt vật tư gọn, tư vấn duyệt nhanh hơn.
Cách chuẩn hóa model thực chiến
Thay vì 15 hố bơm = 15 model, bạn gom về 5–7 model theo 3 tầng:
- Nhóm hố nhỏ: ưu tiên dòng máy bơm Pentax DP
- Ví dụ: Máy bơm chìm nước thải Pentax DP 40 G 0.25 HP – 220V, DP60G, DP80 G
- Nhóm sinh hoạt thông dụng: máy bơm Pentax DX
- Ví dụ: Máy bơm chìm nước thải Pentax DX80/2 G, DX100/2 G
- Nhóm bể gom chính: máy bơm Pentax DB / máy bơm Pentax DG / máy bơm Pentax DH
- Ví dụ: Máy bơm chìm nước thải Pentax DB150G, DG 100/2G, DH100G
- Nhóm chống ngập – nước mưa lẫn bẩn: máy bơm Pentax DC
- Nhóm F&B – rác mềm: máy bơm nước Pentax DTRT
- Ví dụ: Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G, Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 300, DTRT 750
Bạn vẫn có thể đưa thêm phương án bơm chìm nước thải Ebara tương đương để tăng tính linh hoạt về giá và tiến độ.
“Đổi Trung Quốc sang Châu Âu” mà không đội giá: 9 đòn bẩy chi phí nhà thầu dùng được ngay
Dưới đây là 9 đòn bẩy thực tế, dùng được khi bạn lập BOQ, làm giá và nộp hồ sơ:
Đòn bẩy 1: Right-sizing (chọn đúng cỡ, tránh “cho chắc”)
Bơm Châu Âu đắt hơn, nên right-sizing giúp tiết kiệm lớn.
- Chỉ cần tránh over-spec 1 bậc công suất cho 10–20 bơm là bạn đã “cứu” giá đáng kể.
Đòn bẩy 2: Gom gói mua hàng (package) theo thương hiệu / theo nhóm công suất
Ví dụ gom thành 1 package “bơm chìm nước thải Pentax” gồm:
- Nhóm DP cho hố nhỏ
- Nhóm DX/DB cho sinh hoạt
- Nhóm DC cho chống ngập
- Nhóm DTRT cho F&B
Nhà cung cấp thường chào tốt hơn so với mua rời.
Đòn bẩy 3: Song song phương án (Pentax main + Ebara equivalent)
Trong hồ sơ dự thầu, bạn có thể trình:
- Phương án A: bơm chìm nước thải Pentax
- Phương án B: bơm chìm nước thải Ebara tương đương
Điều này giúp bạn: - Chốt giá tốt hơn sau khi mở thầu (đàm phán lại với vendor).
- Tránh rủi ro thiếu hàng/leadtime.
Đòn bẩy 4: Chuẩn hóa tủ điều khiển theo 2–3 “template”
Tủ điều khiển là nơi “ăn tiền” nếu làm mỗi hố một kiểu. Hãy chuẩn hóa:
- Template tủ đơn cho hố nhỏ (Tier 3)
- Template tủ đôi luân phiên cho Tier 2
- Template tủ N+1 cho Tier 1
Đòn bẩy 5: Chọn đúng giải pháp chống tắc (đừng “đội giá” bằng sửa chữa)
Nếu khu bếp/F&B hay tắc, chuyển sang grinder như máy bơm nước Pentax DTRT là VE đúng.
Ví dụ:
- Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G
- Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 300
Chi phí đầu tư tăng một chút, nhưng giảm sự cố và chi phí vận hành cực mạnh.
Đòn bẩy 6: Giảm “option thừa” ở Tier 3
Không phải hố bơm nào cũng cần full guide rail + tủ xịn + van đắt.
Hố nhỏ phụ trợ dùng DP/DX công suất nhỏ có thể tối giản hợp lý.
Đòn bẩy 7: Tối ưu đường ống đẩy để giảm cột áp yêu cầu
Nếu bạn giảm H yêu cầu, bạn có thể giảm cỡ bơm:
- Tối ưu tuyến ống (ít co hơn, DN hợp lý)
- Chọn van tổn thất thấp
- Bố trí hợp lý cao trình xả
Đây là VE liên ngành (MEP phối hợp thiết kế) nhưng hiệu quả.
Đòn bẩy 8: “Bảo vệ giá” bằng TCO trong thuyết minh
Nếu chủ đầu tư/tư vấn nghiêng về giá thấp, bạn đưa TCO vào:
- Ít downtime, ít hút bùn, ít thay phớt
- Điện năng tối ưu (vì đúng vùng hiệu suất)
- Bảo hành, phụ tùng chuẩn
TCO giúp bạn thắng thầu ngay cả khi giá đầu tư cao hơn chút.
Đòn bẩy 9: Điều khoản bảo hành – phụ tùng theo dự án
Đàm phán với vendor để:
- Giá phụ tùng “cố định theo dự án” trong X năm
- Cam kết tồn kho phớt/cánh theo model chuẩn hóa
Điều này làm hồ sơ mạnh hơn và giảm rủi ro chi phí vận hành cho chủ đầu tư.
Cách viết “mục tương đương” trong hồ sơ để đổi sang Châu Âu mà vẫn giữ giá cạnh tranh
Một phần rất quan trọng trong tối ưu HSDT là cách bạn trình bày “tương đương”. Nếu viết sai, tư vấn dễ bắt bẻ hoặc hiểu rằng bạn “đổi cho có”.
Định nghĩa tương đương nên dựa trên 6 tiêu chí
- Điểm làm việc Q–H
- Khả năng xử lý hạt rắn / loại cánh (vortex/cánh hở/cánh cắt)
- Vật liệu phần ướt (thân/cánh/trục)
- Cấp bảo vệ và điều kiện ngập (IP, cable entry…)
- Điều kiện điện (1P/3P, tần số, bảo vệ)
- Xuất xứ và chứng từ (CO/CQ, Châu Âu)
Vì vậy, khi bạn đề xuất:
- bơm chìm nước thải Pentax là lựa chọn chính
- bơm chìm nước thải Ebara là lựa chọn tương đương
thì bảng so sánh phải bám 6 tiêu chí này, chứ không bám “kW gần giống”.
Mẹo viết thuyết minh để tư vấn “gật đầu”
Bạn nên nêu rõ phân vùng theo ứng dụng:
- Hố nhỏ: máy bơm Pentax DP
- Sinh hoạt: máy bơm Pentax DX
- Bể gom chính: máy bơm Pentax DB / máy bơm Pentax DG / máy bơm Pentax DH
- Chống ngập: máy bơm Pentax DC
- F&B: máy bơm nước Pentax DTRT
và ghi “hoặc bơm chìm nước thải Ebara tương đương”.
Cách trình bày này khiến hồ sơ có “logic kỹ thuật”, không phải “đổi nhãn”.
Ví dụ “đổi bơm” theo tình huống: giữ ngân sách nhưng nâng chất lượng
Dưới đây là 3 tình huống phổ biến (mang tính định hướng, bạn vẫn phải chốt theo Q–H thực tế dự án):
Tình huống A: Hố bơm nhỏ, nước thải nhẹ (Tier 3)
- Trước đây dùng bơm Trung Quốc giá rẻ 0.25–0.75 kW.
- Khi lên Châu Âu: chọn đúng bơm nhỏ của Pentax, không over-spec.
Ví dụ:
- Máy bơm chìm nước thải Pentax DP 40 G 0.25 HP – 220V
Ưu điểm: tăng chất lượng nhưng giá tăng không “nhảy vọt” như khi bạn chọn nhầm lên 1.5–2.2 kW.
Tình huống B: Bể gom chính tầng hầm (Tier 1)
- Trước dùng 2 bơm Trung Quốc chạy luân phiên, hay kẹt rác và nóng.
- Khi lên Châu Âu: chuyển sang nhóm máy bơm Pentax DB hoặc máy bơm Pentax DG tùy cột áp, cấu hình N+1.
Ví dụ hướng lựa chọn:
- Máy bơm chìm nước thải Pentax DB150G hoặc Máy bơm chìm nước thải Pentax DG 100/2G
- Tủ điều khiển luân phiên + báo mức cao
- Có thể giữ chi phí bằng cách chuẩn hóa phụ kiện và gom mua hàng.
Tình huống C: Khu bếp/F&B hay tắc (Tier 2–1)
- Trước dùng bơm thường, 3 tháng tắc 1 lần, chi phí vận hành âm thầm rất cao.
- Khi lên Châu Âu: chuyển sang grinder.
Ví dụ:
- Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTR101 G
- hoặc Máy bơm chìm nước thải cánh cắt Pentax DTRT 300
Giá đầu tư tăng, nhưng chi phí bảo trì/đứt tuyến giảm mạnh, giúp tổng chi phí dự án không bị “đội” theo thời gian.
“Giấu chi phí” hay “bù chi phí”? Cách làm giá để không bị đội tổng dự thầu
Một bài toán nhạy cảm trong dự thầu: nếu bạn tăng giá phần bơm EU, bạn phải bù ở đâu để giữ tổng giá.
Dưới đây là các cách bù hợp pháp, đúng kỹ thuật (không phải “lách”):
Bù bằng chuẩn hóa (giảm giá mua)
Đã nói ở phần 5: ít model, mua theo gói → giảm giá mua.
Bù bằng VE cơ khí (giảm tổn thất, giảm cỡ bơm)
Tối ưu tuyến ống đẩy, giảm co, chọn DN hợp lý → giảm H yêu cầu → giảm công suất bơm → giảm giá.
Bù bằng cấu hình dự phòng hợp lý
Không phải vị trí nào cũng N+1. Phân cấp Tier và chỉ “N+1” ở nơi bắt buộc.
Bù bằng đồng bộ phụ kiện theo nhóm
Cùng DN, cùng guide rail, cùng loại van trong từng nhóm công suất → mua số lượng lớn giảm giá.
Bù bằng điều khoản tiến độ và logistics
Đặt hàng sớm theo package, tránh mua gấp (mua gấp thường đắt). Đây là “chi phí vô hình” mà nhiều nhà thầu chịu mà không biết.
Cấu trúc nội dung HSDT giúp “đổi sang Châu Âu” dễ trúng hơn
Nếu bạn chỉ nộp bảng vật tư và báo giá, đôi khi tư vấn sẽ so “giá” đơn thuần. Nhưng nếu bạn muốn chuyển sang EU mà không bị đánh rớt vì giá, hãy làm HSDT “có câu chuyện”.
Mục “Giải pháp kỹ thuật” nên có
- Sơ đồ trạm bơm, cấu hình bơm luân phiên/dự phòng
- Logic chọn theo loại nước thải (sinh hoạt, F&B, nước mưa lẫn bẩn…)
- Nêu rõ dòng bơm: máy bơm Pentax DP / DX / DB / DG / DH / DC / DTRT và phương án bơm chìm nước thải Ebara tương đương
Mục “Chứng minh hiệu quả chi phí”
- Nêu TCO (định tính hoặc định lượng nhẹ): giảm sự cố, giảm downtime, giảm bảo trì
- Nhấn mạnh “không over-spec” → tiết kiệm điện
Mục “Hồ sơ chứng từ”
- CO/CQ
- Datasheet + curve Q–H
- Bảng vật liệu
- Tài liệu tủ điều khiển
Hồ sơ càng rõ, tư vấn càng ít trả, bạn càng ít tốn thời gian “chạy giấy” — đó cũng là chi phí.
Checklist nhanh: 12 câu hỏi nhà thầu nên tự hỏi trước khi chốt “đổi EU”
- Tôi đã có Q–H thật sự của từng hố bơm chưa?
- Tôi đang chọn theo Q–H hay theo kW?
- Nước thải có rác mềm/giẻ không? Nếu có, đã dùng grinder máy bơm nước Pentax DTRT hoặc tương đương chưa?
- Tôi đã phân cấp Tier 1–2–3 chưa?
- Có vị trí nào đang bị over-spec không?
- Danh mục bơm có quá nhiều model không?
- Tủ điều khiển đã chuẩn hóa template chưa?
- Phụ kiện van/guide rail đã đồng bộ chưa?
- Tôi đã có phương án song song bơm chìm nước thải Ebara chưa?
- CO/CQ và xuất xứ “Châu Âu” đã sẵn sàng chưa?
- Commissioning và bàn giao vận hành có kế hoạch chưa?
- Tôi đã “bù giá” bằng VE/chuẩn hóa để giữ tổng dự thầu chưa?
Nếu trả lời “có” cho 9–10/12 câu, bạn thường sẽ đổi sang Châu Âu mà không bị đội chi phí quá cao.
Kết luận
Chuyển đổi từ bơm chìm nước thải Trung Quốc sang bơm Châu Âu không nhất thiết phải làm giá dự thầu “đội lên” đến mức mất cạnh tranh. Bí quyết nằm ở: đổi đúng chỗ – đúng kỹ thuật – đúng chiến lược hồ sơ.
- Dùng right-sizing theo Q–H thay vì theo kW.
- Phân cấp Tier để chỉ “đầu tư mạnh” ở điểm trọng yếu.
- Chuẩn hóa model để mua theo gói, giảm giá mua.
- Song song lựa chọn bơm chìm nước thải Pentax và bơm chìm nước thải Ebara để tăng linh hoạt thương mại.
- Trình bày hồ sơ thuyết minh theo logic ứng dụng: máy bơm Pentax DP, máy bơm Pentax DX, máy bơm Pentax DB, máy bơm Pentax DG, máy bơm Pentax DH, máy bơm Pentax DM, máy bơm Pentax DC, máy bơm nước Pentax DTRT… kèm chứng từ đầy đủ.
